(17 ก.ย. 69) เวลา 14.00 น. นางสาวอรัญญา พรไชยะ รองปลัดกรุงเทพมหานคร นำเสนอผลงานหลักสูตรพัฒนานักบริหารระดับสูง ผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง (หลักสูตร ป.ย.ป.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ภายใต้โจทย์บูรณาการที่ 2 การใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์ เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูงอย่างรับผิดชอบ โครงการต้นแบบ “ถามรัฐ” (Cross-Agency Agentic AI) ต่อ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ณ ห้องประชุมอิเทอร์นิตี้ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพฯ เขตราชเทวี

โครงการต้นแบบ “ถามรัฐ” (Cross-Agency Agentic AI) เป็นการนำเสนอผลงานภายใต้โจทย์บูรณาการที่ 2 การใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์ เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูงอย่างรับผิดชอบ (AI Governance for Thailand) มุ่งประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ควบคู่กับหลักธรรมาภิบาล เพื่อยกระดับการให้บริการภาครัฐและอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน โดยความร่วมมือจาก 7 หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (สำนักงาน ก.พ.ร.) สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (สำนักงาน ป.ย.ป.) กระทรวงกลาโหม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงสาธารณสุข และกรุงเทพมหานคร

แนวคิด “ถามรัฐ” เกิดจากการมองเห็นปัญหาที่ประชาชนได้รับในการติดต่อหน่วยงานราชการ โดยเฉพาะกรณีที่เรื่องหนึ่งเกี่ยวข้องกับหลายหน่วยงาน ประชาชนอาจไม่ทราบว่าต้องติดต่อที่หน่วยงานใด ต้องประสานงานและติดตามเรื่องด้วยตนเอง ขณะที่ข้อมูลภาครัฐยังจัดเก็บและกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน จึงพัฒนาแนวคิด Cross-Agency Agentic AI ที่ประชาชนสามารถแจ้งคำถามหรือปัญหาเพียงครั้งเดียว แล้วให้ระบบช่วยค้นหาหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประสานงาน และติดตามเรื่องให้แล้วเสร็จแบบครบวงจร

จุดเด่นของ “ถามรัฐ” แตกต่างจาก Chatbot ทั่วไป เนื่องจากไม่ได้ทำหน้าที่เพียงตอบคำถาม แต่สามารถคิด วิเคราะห์ วางแผน และประสานงาน ผ่าน Department Agents และ Agentic Committees ของแต่ละหน่วยงาน โดยเริ่มต้นนำร่องในพื้นที่กรุงเทพมหานคร การทำงานแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ Input รับคำถามหรือเรื่องร้องเรียนจากประชาชน Process AI วิเคราะห์ข้อมูลและประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ Output ส่งมอบคำตอบพร้อมแจ้งสถานะการดำเนินงานให้ประชาชนสามารถติดตามได้จากจุดเดียว

สำหรับต้นแบบ “ถามรัฐ” ได้ออกแบบความสามารถไว้ 5 ระดับ ได้แก่ Chat การตอบคำถามและให้ข้อมูลทั่วไป Document การเชื่อมโยงและค้นหาเอกสารที่เกี่ยวข้อง Authorize การยืนยันตัวตนของผู้ใช้ Taking Actions การดำเนินการแทนประชาชน เช่น การยื่นคำร้องหรือการนัดหมาย และ Certificate/Results การรับผลการดำเนินงานหรือใบรับรองแทนประชาชน

นอกจากนี้ ได้เปิดให้ทดลองใช้งานต้นแบบผ่าน QR Code โดยจำลองกรณีศึกษาจากสถานการณ์จริง 5 Use Cases อาทิ การทิ้งขยะชิ้นใหญ่ การบริจาคอาหารเหลือ การเปิดธุรกิจสำหรับผู้สูงอายุ และการขอใบอนุญาตก่อสร้าง จากการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนที่ใช้บริการภาครัฐ จำนวน 217 คน พบว่า 70.5% เคยต้องติดต่อมากกว่า 1 หน่วยงานในเรื่องเดียวกัน ขณะที่ 36.4% ระบุว่าปัญหาที่พบมากที่สุดคือ ขั้นตอนมีความซับซ้อนและใช้เวลานาน และ 29.5% ไม่ทราบว่าต้องติดต่อที่หน่วยงานใด ทั้งนี้ แนวคิด “ถามรัฐ” ได้รับคะแนนความพึงพอใจเฉลี่ย 3.98 จาก 5 คะแนน โดยประชาชน 57.6% พร้อมให้ระบบทำหน้าที่มากกว่าการตอบข้อมูล และ 87.6% เปิดรับการนำข้อมูลภาครัฐมาใช้ หากมีการขอความยินยอมอย่างโปร่งใส

สำหรับแผนการขับเคลื่อนโครงการแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 Policy Prototype การพัฒนาต้นแบบเชิงนโยบาย ระยะที่ 2 กทม. Sandbox ทดลองเชื่อมโยงข้อมูลและให้บริการในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เพื่อทดสอบระบบและรูปแบบการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงาน และระยะที่ 3 ระดับประเทศ ขยายผลสู่การใช้งานทั่วประเทศ โดยให้แต่ละหน่วยงานมี Agent ของตนเอง และเชื่อมโยงเป็น Super Agent หรือ National Orchestrator เพื่อรองรับการประสานงานข้ามหน่วยงาน

ส่วนข้อเสนอแนะสำคัญในการขับเคลื่อน ได้แก่ การกำหนดมาตรฐานข้อมูลและ API กลาง การวางกรอบการกำกับดูแลข้อมูล (Data Governance) การปรับลดและออกแบบขั้นตอนทางราชการให้เหมาะสมก่อนนำ AI มาใช้ การพัฒนาระบบติดตามสถานะกลางสำหรับประชาชน รวมถึงการเริ่มต้นจากการให้ข้อมูลและการประสานงาน ทดลองผ่าน Sandbox ก่อนขยายผลในระดับประเทศ

โครงการต้นแบบ “ถามรัฐ” สะท้อนแนวทางการนำเทคโนโลยี AI มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับการให้บริการภาครัฐ โดยมุ่งให้ AI สามารถเชื่อมโยงข้อมูล ประสานงานระหว่างหน่วยงาน และติดตามกระบวนการให้ประชาชนได้แบบครบวงจร เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการภาครัฐได้อย่าง สะดวก รวดเร็ว โปร่งใส และน่าเชื่อถือ ภายใต้หลักธรรมาภิบาลและการใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ

“โครงการต้นแบบ “ถามรัฐ” เป็นการยกระดับการให้บริการภาครัฐ โดยใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เพื่อลดความซ้ำซ้อนและขั้นตอนการติดต่อราชการ จากผลสำรวจพบว่า ประชาชนให้การตอบรับที่ดีต่อแนวคิดการบูรณาการข้อมูลภาครัฐ โดย กทม. ได้ทดสอบระบบในรูปแบบ Sandbox บูรณาการข้อมูลด้านแผนที่และสุขภาพประชาชน เพื่อพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพและสามารถนำไปต่อยอดสู่การขับเคลื่อนในระดับประเทศต่อไปในอนาคต” รองปลัดฯ อรัญญา กล่าวในตอนท้าย

นอกจากนี้ ภายในงานมีการนำเสนอผลการพัฒนาต้นแบบนโยบายตามโจทย์บูรณาการ 3 ด้าน ได้แก่ 1.การพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต 2.การใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูงอย่างรับผิดชอบ และ 3.การฟื้นฟูทุนธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพเพื่ออนาคต พร้อมรับฟังข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และข้อสั่งการในภาพรวม รวมถึงติดตามประเด็นที่ควรบูรณาการร่วมกัน และพิธีมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้แทนหน่วยงาน (ป.ย.ป.1) ทั้ง 16 หน่วยงาน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) จำนวน 3 หน่วยงาน ที่ร่วมขับเคลื่อนต้นแบบนโยบาย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

ทั้งนี้ หลักสูตรพัฒนานักบริหารระดับสูง ผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง (หลักสูตร ป.ย.ป.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ดำเนินงานโดยสำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (สำนักงาน ป.ย.ป.) มุ่งเน้นการเรียนรู้ผ่านกระบวนการห้องปฏิบัติการนวัตกรรมเชิงนโยบาย (Policy Innovation Lab) และการใช้แนวคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) เพื่อพัฒนาต้นแบบนโยบายที่สามารถนำไปทดลองในพื้นที่จริง ก่อนนำผลการดำเนินงานเสนอต่อรัฐบาลเพื่อขยายผลในระดับประเทศ เป้าหมายสำคัญเพื่อเปลี่ยนแนวคิดจากการบริหารแยกตามหน่วยงาน สู่การบริหารประเทศร่วมกันโดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง

ในการนี้ ดร.ณัฐพล ณัฏฐสมบูรณ์ ผู้อำนวยการสำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง (สำนักงาน ป.ย.ป.) กล่าวถึงวัตถุประสงค์ โดยมี ผู้บริหารและหัวหน้าส่วนราชการระดับปลัดกระทรวงหรือเทียบเท่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สำนักดิจิทัลกรุงเทพมหานคร สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร (สำนักงาน ก.ก.) สำนักงานเลขานุการผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมงาน

#กรุงเทพมหานคร #กทม #ถามรัฐ #AgenticAI #AI #ปัญญาประดิษฐ์ #บริการภาครัฐ

—– (จิรัฐคม…สปส. รายงาน)