(10 พ.ย. 69) นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวปาฐกถาพิเศษ (Keynote Address) ในหัวข้อ “ก้าวต่อไปของกรุงเทพมหานคร สู่มหานครพร้อมรับสังคมสูงวัย” เพื่อแสดงวิสัยทัศน์และให้ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาระบบรองรับสังคมสูงวัยของกรุงเทพมหานคร ณ CU Social Innovation Hub อาคารวิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขตปทุมวัน

ผู้ว่าฯ ชัชชาติ กล่าวว่า สังคมสูงวัยเป็นความท้าทายที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากประเทศไทยและกรุงเทพมหานครกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ ขณะที่จำนวนประชากรวัยทำงานและเด็กเกิดใหม่มีแนวโน้มลดลง ส่งผลให้ภาระการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น โดยสถานการณ์ในแต่ละพื้นที่มีความแตกต่างกัน บางชุมชนมีผู้สูงอายุอาศัยอยู่จำนวนมาก ขณะที่ลูกหลานย้ายออกไปทำงานหรือสร้างครอบครัวในพื้นที่อื่น ทำให้ผู้สูงอายุบางส่วนถูกทอดทิ้งและเข้าไม่ถึงบริการที่จำเป็น

ผู้ว่าฯ ชัชชาติ เปรียบเทียบการพัฒนาเมืองกับร่างกายมนุษย์ที่มีทั้งเส้นเลือดใหญ่และเส้นเลือดฝอย โดยกรุงเทพฯ มีระบบบริการและโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ที่เข้มแข็งอยู่แล้ว แต่สิ่งสำคัญคือการทำให้ระบบบริการระดับชุมชนหรือ “เส้นเลือดฝอย” เข้มแข็งขึ้น เพราะผู้สูงอายุที่ต้องการความช่วยเหลือจำนวนมากอาศัยอยู่ในชุมชนและพื้นที่ชายขอบ การดูแลจึงต้องเข้าถึงประชาชนในระดับครัวเรือน ไม่ใช่รอให้ผู้สูงอายุเดินทางเข้ามารับบริการที่โรงพยาบาลเพียงอย่างเดียว

สำหรับแนวทางการดำเนินงานของ กทม. มุ่งเน้นการดูแลผู้สูงอายุแบบองค์รวม ครอบคลุมหลายมิติ ได้แก่

1. ด้านสุขภาพและการเข้าถึงบริการ
เดินหน้าตรวจสุขภาพประชาชนเชิงรุก ตั้งเป้าหมายให้ครอบคลุม 1 ล้านคน เพื่อจัดทำฐานข้อมูลสุขภาพและนำไปวางแผนดูแลประชาชนได้ตรงตามความต้องการ พร้อมขยายคลินิกผู้สูงอายุครบวงจร ซึ่งปัจจุบันมี 5 แห่ง รวมถึงการให้บริการเชิงรุกในชุมชน การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ผู้ป่วยติดบ้านและติดเตียง โดยนำระบบ Telemedicine และการเยี่ยมบ้านมาใช้ เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่องโดยไม่จำเป็นต้องเดินทางไปโรงพยาบาลทุกครั้ง

นอกจากนี้ ยังส่งเสริมชมรมผู้สูงอายุ ซึ่งปัจจุบันมีประมาณ 400 ชมรม เพื่อให้ผู้สูงอายุได้พบปะเพื่อนฝูง ทำกิจกรรมร่วมกัน ลดความเหงา และป้องกันการแยกตัวอยู่ตามลำพัง รวมถึงสนับสนุนผ้าอ้อมผู้ใหญ่สำหรับผู้ป่วยติดเตียงโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

2. ด้านเศรษฐกิจและการสร้างรายได้
ส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุ โดยร่วมมือกับภาคเอกชนในการสร้างโอกาสการทำงานให้เหมาะสมกับศักยภาพและประสบการณ์ของผู้สูงอายุ พร้อมพัฒนาแพลตฟอร์มจับคู่ความต้องการจ้างงาน (Matching) ระหว่างผู้สูงอายุที่มีทักษะ เช่น งานช่าง งานเย็บผ้า งานทำอาหาร และงานบริการ กับภาคธุรกิจและชุมชนที่ต้องการแรงงาน

รวมถึงส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาทักษะใหม่ผ่านระบบออนไลน์ เช่น โครงการ Next Learn และการฝึกอาชีพ เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถปรับตัวกับเทคโนโลยีและมีโอกาสประกอบอาชีพ สร้างรายได้ และดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณค่า

3. ด้านสังคมและการแบ่งปันช่วยเหลือผู้เปราะบาง
กทม. ให้ความสำคัญกับการระดมทรัพยากรจากภาคเอกชนและประชาชน เนื่องจากงบประมาณภาครัฐมีข้อจำกัด โดยส่งเสริมแนวคิด Food Bank นำอาหารและสิ่งของที่ยังมีคุณภาพจากผู้ประกอบการและผู้ที่มีทรัพยากรเหลือใช้ มาแบ่งปันให้ผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบางอย่างเป็นระบบ เพื่อช่วยลดภาระค่าครองชีพและสร้างสังคมแห่งการแบ่งปัน

พร้อมทั้งพัฒนาแนวคิดธนาคารเวลา (Time Bank) ซึ่งเป็นการสะสมเวลาจากการทำกิจกรรมช่วยเหลือผู้อื่น เพื่อนำเวลาที่สะสมไว้มาแลกเปลี่ยนการดูแลเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุในอนาคต

4. ด้านเทคโนโลยีและการพัฒนาฐานข้อมูลชุมชน
ส่งเสริมอาสาสมัครเทคโนโลยีประจำชุมชน (อสท.) ให้เข้ามาช่วยถ่ายทอดความรู้ด้านดิจิทัลแก่ผู้สูงอายุ สอนการใช้งานโทรศัพท์มือถือและแอปพลิเคชันต่าง ๆ รวมถึงช่วยปรับปรุงข้อมูลชุมชนให้เป็นปัจจุบัน โดยเฉพาะข้อมูลผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ป่วยติดเตียง เพื่อให้หน่วยงานสามารถวางแผนให้ความช่วยเหลือได้ตรงจุด

ขณะเดียวกัน ส่งเสริมการใช้แพลตฟอร์ม Traffy Fondue เป็นช่องทางรับแจ้งปัญหาจากประชาชน ซึ่งสามารถนำข้อมูลมาวิเคราะห์ปัญหาในระดับพื้นที่และติดตามการแก้ไขได้อย่างรวดเร็ว ช่วยให้ผู้สูงอายุและประชาชนสามารถแจ้งปัญหาที่พบในชุมชนและได้รับการตอบสนองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

5. ด้านสภาพแวดล้อมและการพัฒนาเมืองที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ
ปรับปรุงทางเท้า ทางเดิน และพื้นที่สาธารณะให้เหมาะสมกับการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุ เพิ่มพื้นที่สีเขียวใกล้บ้านผ่านนโยบายสวน 15 นาที ซึ่งปัจจุบันมีประมาณ 530 แห่ง เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงพื้นที่พักผ่อนและออกกำลังกายได้สะดวก ลดข้อจำกัดในการเดินทาง และส่งเสริมให้ผู้สูงอายุออกมาทำกิจกรรมนอกบ้านมากขึ้น

ผู้ว่าฯ ชัชชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า การขับเคลื่อนงานด้านผู้สูงอายุไม่สามารถพึ่งพางบประมาณของกรุงเทพมหานครเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และประชาชน โดยเฉพาะการเปิดโอกาสให้ชุมชนมีส่วนร่วมกำหนดแนวทางพัฒนาพื้นที่ของตนเอง เพราะคนในชุมชนรู้ดีที่สุดว่าพื้นที่ของตนเองมีปัญหาและต้องการความช่วยเหลือเรื่องใด

“หัวใจสำคัญของการเตรียมกรุงเทพฯ ให้พร้อมรับสังคมสูงวัย คือการสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง เพื่อให้คนในชุมชนสามารถดูแลช่วยเหลือกันได้ ทั้งผู้สูงอายุ เด็ก ผู้พิการ และกลุ่มเปราะบาง พร้อมเชื่อมโยงทรัพยากรจากภายนอกเข้ามาสนับสนุน ไม่ใช่รอให้ภาครัฐเป็นผู้จัดการทุกเรื่องเพียงฝ่ายเดียว โดยมุ่งให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ชีวิตในชุมชนได้อย่างมีศักดิ์ศรี มีรายได้ มีสุขภาพที่ดี มีเพื่อน และมีความสุขในการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน” ผู้ว่าฯ ชัชชาติ กล่าว

#กรุงเทพมหานคร #สังคมสูงวัย #ผู้สูงอายุ #คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ #ชุมชนเข้มแข็ง

————