(19 ธ.ค. 68) เวลา 10.00 น. นายจักกพันธุ์ ผิวงาม พร้อมด้วย รศ.ทวิดา กมลเวชช รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการพิจารณาการออกประกาศเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด เพื่อหารือแนวทางและวิธีการในการปฏิบัติงานเมื่อมีการออกประกาศฯ ณ ห้องประชุมธนพัฒน์ ชั้น 4 ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร (เสาชิงช้า) เขตพระนคร

ในที่ประชุมฯ รองผู้ว่าฯ จักกพันธุ์ ได้กล่าวถึงการประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เรื่อง กำหนดให้ท้องที่เขตกรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ พ.ศ. 2568 กำหนดให้ท้องที่เขตกรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อดำเนินการควบคุม ลด และขจัดมลพิษ เป็นเขตควบคุมมลพิษในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคมของทุกปี ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2568 และมีผลตั้งแต่วันที่ 17 กันยายน 2568 เป็นต้นไป ซึ่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ได้ลงนามแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาออกประกาศเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2568 คณะกรรมการฯ ประกอบด้วย รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (สั่งราชการสำนักสิ่งแวดล้อม) เป็นประธาน รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (สั่งราชการสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย) เป็นรองประธาน นายพรพรหม วิกิตเศรษฐ์ ที่ปรึกษาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้บริหารด้านความยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร เป็นรองประธาน รองปลัดกรุงเทพมหานคร สั่งราชการสำนักสิ่งแวดล้อม รองปลัดกรุงเทพมหานคร สั่งราชการสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย อธิบดีกรมควบคุมมลพิษหรือผู้แทน อธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยาหรือผู้แทน อธิบดีกรมการขนส่งทางบกหรือผู้แทน ผู้บังคับการตำรวจจราจรหรือผู้แทน ผู้อำนวยการสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยหรือผู้แทน ผู้อำนวยการสำนักการโยธาหรือผู้แทน ผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อมสั่งราชการสำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน เป็นกรรมการ ผู้อำนวยการส่วนจัดการคุณภาพอากาศและผลกระทบสิ่งแวดล้อม สำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน สำนักสิ่งแวดล้อม เป็นกรรมการและเลขานุการ โดยคณะกรรมการฯ มีอำนาจหน้าที่พิจารณาให้ความเห็น ข้อเสนอแนะ หรือให้คำปรึกษา เพื่อประกอบการพิจารณาการออกประกาศเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตามแผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร อีกทั้งเชิญบุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ความเห็นและแนวทางปฏิบัติในประเด็นแนวทางเพื่อขับเคลื่อนภารกิจการดำเนินมาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร รวมทั้งให้มีอำนาจเรียกเอกสารประกอบข้อคิดเห็น แต่งตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงาน เพื่อดำเนินงานตามที่คณะกรรมการมอบหมาย และปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครมอบหมาย ซึ่งคณะกรรมการฯ จะพิจารณาทุกกิจกรรมที่ดำเนินงานในกรุงเทพมหานคร ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมีนาคมของทุกปี ถ้ากิจกรรมนั้น ส่งผลให้เกิดมลภาวะ สามารถนำเรื่องเข้าคณะกรรมการฯ พิจารณา รวมถึงพิจารณาว่ากิจกรรมดังกล่าว ก่อให้เกิดมลภาวะในกรุงเทพมหานครหรือไม่ โดยให้คณะกรรมการพิจารณาออกประกาศ เพื่อควบคุมกิจกรรมนั้น ไม่เฉพาะห้ามรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไปเข้าพื้นที่กรุงเทพมหานครเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงกิจกรรมที่ก่อให้เกิดมลภาวะทางอากาศอีกด้วย

ต่อมา เลขานุการที่ประชุมฯ สรุปผลมาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 การลงทะเบียนบัญชีสีเขียว (Green List) เปิดระบบลงทะเบียนวันที่ 29 ตุลาคม 2567 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2568 มีรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไป ลงทะเบียนทั้งสิ้น 57,936 คัน สำหรับมาตรการ LEZ ที่ประกาศใช้ในพื้นที่วงแหวนรัชดาภิเษก ช่วงวันที่ 23-24 มกราคม 2568 ได้จำกัดการเข้าพื้นที่ของรถบรรทุก 6 ล้อขึ้นไป ที่ไม่ได้ลงทะเบียนบัญชีสีเขียว (ยกเว้นรถ EV, NGV, EURO 5-6) ซึ่งส่งผลให้ปริมาณรถบรรทุกในพื้นที่ลดลงเฉลี่ยวันละ 404 คัน และที่สำคัญคือ ค่าฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่บังคับใช้ลดลงถึง 15.6% เมื่อเทียบกับพื้นที่โดยรอบ อย่างไรก็ตาม มีรถบรรทุกที่ฝ่าฝืนมาตรการนี้จำนวน 1,547 คัน โดยมีการดำเนินการร้องทุกข์กล่าวโทษแล้ว 498 คัน และพนักงานสอบสวนได้เปรียบเทียบปรับไปแล้ว 28 คดี สำหรับปัจจุบันมีรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไป จำนวนทั้งสิ้น 20,014 คัน (เปิดระบบลงทะเบียนวันที่ 20 ตุลาคม 2568 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2569) เป็นการลงทะเบียนในลักษณะปีต่อปี ตามปีงบประมาณ โดยต้องนำรถเข้ากระบวนการบำรุงรักษาตามระยะเวลาที่กรุงเทพมหานครกำหนดในปีนั้น ๆ

นอกจากนี้ ฝ่ายเลขานุการฯ ได้นำเสนอการดำเนินมาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ของปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โดยขยายพื้นที่บังคับใช้มาตรการ LEZ ครอบคลุม 50 เขตทั่วกรุงเทพมหานคร ตามประกาศกองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกรุงเทพมหานคร เรื่อง ห้ามรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไปเข้าพื้นที่กรุงเทพมหานครภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด ในช่วงที่ฝุ่นสูงอยู่ในช่วงอันตราย เพื่อลดปัจจัยต้นตอสำคัญของมลพิษและลดความอันตรายต่อสุขภาพประชาชนในพื้นที่ ซึ่งหลักเกณฑ์การออกประกาศฯ พิจารณาจากข้อมูลบ่งชี้ คือ ค่าเฉลี่ยฝุ่นละออง PM2.5 อยู่ในระดับสีแดง (75.1 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรขึ้นไป) ไม่น้อยกว่า 5 เขต มีการพยากรณ์ล่วงหน้า 2 วัน ค่าฝุ่นละออง PM2.5 อยู่ในระดับสีแดง ไม่น้อยกว่า 5 เขต หรืออยู่ในระดับสีส้ม ไม่น้อยกว่า 15 เขต มีอัตราการระบายอากาศ (VR) น้อยกว่า 3,000 ตารางเมตรต่อวินาที หากสถานการณ์เข้าเกณฑ์ดังกล่าว กรุงเทพมหานคร ซึ่งคณะกรรมการฯ จะร่วมกันพิจารณาเพื่อออกประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่อง การห้ามรถตั้งแต่ 6 ล้อขึ้นไปเข้าพื้นที่กรุงเทพมหานคร ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด ตามแนวทางการประกาศใช้มาตรการเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ได้ร่วมกันพิจารณาหลักเกณฑ์การออกประกาศ ประกอบด้วย สถานการณ์ฝุ่นละออง PM2.5 และการพยากรณ์ล่วงหน้า 2 วัน ของค่าฝุ่นละออง PM2.5 และอัตราการระบายอากาศ รวมถึงให้ความเห็นชอบหลักเกณฑ์ประกอบการออกประกาศ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

ทั้งนี้ ในการประชุมวันนี้คณะกรรมการฯ ได้มีมติปรับหลักเกณฑ์การออกประกาศการพยากรณ์ ล่วงหน้า 2 วัน ค่าฝุ่นละออง PM2.5 อยู่ในระดับสีส้ม ไม่น้อยกว่า 15 เขต หรืออยู่ในระดับสีส้มและสีแดงรวมกันไม่น้อยกว่า 15 เขต หรือระดับสีแดง 5 เขต รวมถึงการนำทิศทางลม และปัจจัยต่าง ๆ มาเป็นข้อบ่งชี้ในการพิจารณาออกประกาศฯ รวมถึงพิจารณาร่างประกาศกองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยกรุงเทพมหานคร เรื่อง ห้ามกระทำการใด ๆ ที่ก่อให้เกิดฝุ่นละอองขนาดเล็กอันเป็นมลพิษทางอากาศภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด ให้พิจารณาแยกประกาศเป็นเรื่อง หรือรวมประกาศ และให้เชิญสำนักงานกฎหมายและคดี ร่วมเป็นคณะกรรมการฯ ต่อไป

ในการประชุมวันนี้มี พญ.เลิศลักษณ์ ลีลาเรืองแสง รองปลัดกรุงเทพมหานคร นางสาววรนุช สวยค้าข้าว รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม คณะกรรมการฯ อาทิ กรมควบคุมมลพิษ กรมการขนส่งทางบก กรมอุตุนิยมวิทยา กรมการขนส่งทางบก กองบังคับการตำรวจจราจร สำนักการโยธา สำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ร่วมประชุม

—– (ปชส.สสล.รายงาน)